Celem projektu jest zbadanie problematyki przemian demokracji konstytucyjnych w Europie w obecnej dobie post-populizmu. W odróżnieniu od badań tzw. populizmu lub aliberalizmu (illiberalism) pierwszej fali, skupionych na analizie strategii prawno-politycznych przechwytywania kontroli nad instytucjami oraz demontażu państwa prawa, nasz paradygmat badawczy operuje pojęciem post-populizmu. Opisuje ono długotrwałe skutki ewolucji systemu prawnego poddanego sprzecznym tendencjom: z jednej strony często wieloletnim deformacjom spowodowanym instrumentalizacją prawa i rozrostem roliegzekutywy oraz, z drugiej strony, procesami samoobrony demokracji liberalnej (zarówno ze strony sądów krajowych, jak i instytucji oraz sądów międzynarodowych) i próbami jej przywracania po rządach populistycznych.

W odróżnieniu od niektórych wizji badań aliberalizmu pierwszej fali (por. Gabor Halmai (2021), ‘Restoring constitutionalism in Hungary’, Vfgblog), przywracanie demokracji liberalnej w obecnych warunkach jest terminem wewnętrznie sprzecznym. Z uwagi na upływ czasu i utrwalenie się stosunków prawnych ustanowionych na bazie aliberalnych przemian, jak również przez wprowadzenie do porządków prawnych różnych bezpieczników uniemożliwiających proste usunięcie zmian w legislacji, powrót do demokracji liberalnej jest niemożliwy. Stąd też potrzeba oparcia obecnych badań aliberalizmu na koncepcji post-populizmu jako stanu zawieszenia pomiędzy demokracją liberalną i aliberalną.

• Dr hab. Przemysław Tacik,
  UJ – lider

• Professor Leila Brännström,
  University of Gothenburg
  współpracowniczka zagraniczna